ဒီကော်လံမှာ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ကျွန်တော်တို့ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ သတင်းတွေကို ဘေးချင်းယှဉ်ပြီး ပြန်ကြည့်တယ်၊ အရင်ဆောင်းပါးဟောင်းတွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတယ်၊ နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်စစ်လို့ရမယ့် အချက်တချို့ကို ထုတ်ပြောပါတယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်အတွင်းက သတင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဆိုင်ရာ သုံးလပတ်အစီရင်ခံစာ၊ ရထားလက်မှတ်ရောင်းပုံ ပြောင်းလဲမှုနဲ့ မိုဘိုင်းဒေတာ အစီအစဉ်သစ် ဆိုတဲ့ သတင်းသုံးပုဒ်ဟာ အပေါ်ယံကြည့်ရင် မဆိုင်သလို ရှိပေမယ့် တွဲဖတ်လိုက်ရင် မေးခွန်းတစ်ခုတည်းဆီ ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဘယ်သူ့မှာ သုံးလို့ရတဲ့ ချိတ်ဆက်မှု ရှိပြီး ဘယ်သူ့မှာ မရှိသလဲ” ဆိုတာပါ။
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၈၁ ကြိမ်အနက် ၅၆၂ ကြိမ်ဟာ အင်တာနက်ဖြတ်ထားတဲ့ ဒေသတွေမှာ ဖြစ်ခဲ့
Myanmar Internet Project (MIP) ရဲ့ အဆိုအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်မှ စက်တင်ဘာအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၅၈၁ ကြိမ် ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီအနက် ၅၆၂ ကြိမ် (၉၆.၈၈%) ဟာ အင်တာနက်ဖြတ်တောက်ခံထားရတဲ့ ဒေသတွေမှာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အရပ်သား အနည်းဆုံး ၃၅၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဧပြီမှ ဇွန်နဲ့ ယှဉ်ရင် တိုက်ခိုက်မှုက ၅၂၀ ကနေ ၅၈၁ ကို၊ ထိခိုက်ခံရတဲ့ မြို့နယ်က ၈၇ ကနေ ၉၉ ကို တိုးလာပါတယ်။ ရခိုင် (၁၅၁)၊ စစ်ကိုင်း (၁၀၇)၊ မကွေး (၁၀၆) တို့က စုစုပေါင်းရဲ့ ၆၂.၆၅% လောက်ကို ယူထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဆောင်းပါးမှာ အစီရင်ခံစာက မပြတဲ့အရာတွေကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။ “ဖြတ်တောက်ထားတဲ့ဒေသ” ဆိုတာကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်လဲ မပါဘူး၊ ပြီးတော့ ဒီလောက်ထပ်နေတာဟာ နေရာတူတာကိုသာ ပြတာဖြစ်ပြီး အကြောင်းရင်းနဲ့အကျိုးဆက်ကို မပြပါဘူး။
အခုထပ်ဖြည့်ပြောချင်တာက – နှစ်ရက်အကြာမှာ ကျွန်တော်တို့ ရန်ကုန်-ပုဂံ ရထားအကြောင်း ရေးခဲ့ပေမယ့် မြေပုံနှစ်ခု ထပ်နေတာကို အဲဒီတုန်းက မထောက်ပြခဲ့ပါဘူး။ မြန်မာ့မီးရထား (MR) က ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ကြားဘူတာတွေထဲက အောင်လံ၊ တောင်တွင်းကြီး၊ နတ်မောက် ဆိုတဲ့ ဘူတာသုံးခုဟာ မကွေးတိုင်းထဲမှာ ရှိပြီး MIP က အဲဒီတိုင်းကို ဒီသုံးလပတ်မှာ အထိခိုက်အများဆုံး ဒေသသုံးခုထဲ ထည့်ထားပါတယ်။ MIP ရဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေက တိုင်းအလိုက်နဲ့ မြို့နယ်အရေအတွက်နဲ့သာ ဖြစ်လို့ အဲဒီမြို့တွေ အင်တာနက်ဖြတ်ခံထားရလား ဆိုတာ မသိရပါဘူး၊ ကျွန်တော်တို့လည်း ဖြတ်ခံထားရတယ်လို့ မပြောပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ “ဘူတာငယ်တွေက ခရီးသည်တွေ လက်မှတ်ကို အွန်လိုင်းကနေ ဝယ်နိုင်မလား” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းဟာ စမတ်ဖုန်းနဲ့ ဘဏ်အကောင့် ရှိမရှိ ဆိုတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူးဆိုတာ ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီလမ်းကြောင်းရဲ့ တချို့နေရာတွေမှာ ကွန်ရက် ရှိမရှိ ဆိုတဲ့ ပြဿနာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ရန်ကုန်-ပုဂံ ရထားလက်မှတ် “မကြာမီ” အွန်လိုင်းပြောင်းမယ်
MR က Global New Light of Myanmar ကို ပြောကြားရာမှာ အမှတ် ၆၁ အတက်နဲ့ အမှတ် ၆၂ အဆင်း ရထားလက်မှတ်တွေကို မကြာမီ ORTP စနစ်ကနေ ရောင်းမယ်လို့ ဆိုပေမယ့် စမယ့်ရက်ကို မပြောပါဘူး။ ကြေညာပြီး နောက်တစ်နေ့ ပေါ်တယ်ကို စစ်ကြည့်တော့ ဒီလမ်းကြောင်းက ဘူတာတွေ ရွေးချယ်စရာထဲမှာ ပါနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ပေါ်တယ်ရဲ့ အထွေထွေစည်းမျဉ်းအရ ခရီးအစအဆုံးအတွက် ၇ ရက်ကြို (ကြားဘူတာအတွက် ၅ ရက်ကြို) ဝယ်လို့ရပြီး လက်ရှိ ကောင်တာမှာ ၁ ရက်ကနေ ၃ ရက်ကြိုသာ ဝယ်လို့ရတာထက် အများကြီး ပိုရှည်ပါတယ်။ ဝန်ဆောင်ခက ခရီးသည်တစ်ဦးကို ၂၀၀ ကျပ်နဲ့ ပမာဏမဖော်ပြထားတဲ့ ဘဏ်ငွေလွှဲခ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုထပ်ဖြည့်ပြောချင်တာက – ကျွန်တော်တို့ ဆောင်းပါးမှာ စိုးရိမ်စရာက ဘူတာငယ်တွေမှာ ရှိတယ်လို့ ရေးခဲ့ပါတယ်။ MIP အစီရင်ခံစာနဲ့ ဘေးချင်းယှဉ်လိုက်ရင် အပေါ်မှာ ပြောခဲ့သလို အဲဒီစိုးရိမ်စရာမှာ နောက်ထပ်အလွှာတစ်ခု ရှိလာပါတယ်။ Viber သတင်းနဲ့လည်း ဆက်စပ်ပါတယ်။ ORTP ရဲ့ ပင်မစာမျက်နှာမှာ “ဘဏ်ငွေလွှဲခ” လို့သာ ရေးထားပြီး ဘယ်ဘဏ်၊ ဘယ် wallet သုံးလို့ရလဲ မပါသလို ATOM ရဲ့ ကြေညာချက်မှာလည်း ဝယ်ယူရမယ့် ကုဒ်ကို ရေးထားပေမယ့် သက်တမ်းကို မရေးထားပါဘူး။ နှစ်ခုစလုံးမှာ အသုံးပြုသူက ငွေမပေးခင် အသိချင်ဆုံးအချက်ဟာ ချန်ထားခံရတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ သတင်းတွေမှာ ထပ်ခါထပ်ခါ မြင်လာရတဲ့ ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ဆွဲဆောင်တဲ့ ကိန်းဂဏန်းက အရင်ရောက်လာပြီး စည်းကမ်းချက်တွေက နောက်မှ ရောက်လာတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် လုံးဝ မရောက်လာပါဘူး။
ATOM နဲ့ Rakuten Viber တို့ Viber သီးသန့် ဒေတာပက်ကေ့ချ် ထုတ်ပြီ
သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ATOM ရဲ့ Viber ပက်ကေ့ချ်တွေက ၅၄၉ ကျပ် (200MB နဲ့ ATOM အချင်းချင်း ဖုန်းခေါ်ချိန် ၂၄ မိနစ်)၊ ၁,၂၉၉ ကျပ် (1,400MB နဲ့ 100% cashback)၊ ၄,၉၉၉ ကျပ် (6,000MB နဲ့ 200% cashback) ဆိုပြီး သုံးမျိုး ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တွက်ချက်မှုအရ ၁ MB ကို ၂.၇၊ ၀.၉၃၊ ၀.၈၃ ကျပ် ခန့် ကျပြီး MPT ရဲ့ 1GB အထွေထွေ ပက်ကေ့ချ် (၃.၈ ကျပ်ခန့်) နဲ့ ATOM pay-as-you-go (၁၅ ကျပ်) ထက် အများကြီး သက်သာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ATOM ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ အတည်မပြုနိုင်ခဲ့ပါဘူး၊ ထုတ်ပြန်ချက်မှာလည်း သက်တမ်းနဲ့ cashback ကို ဘယ်လိုတွက်လဲ မပါပါဘူး။
အခုထပ်ဖြည့်ပြောချင်တာက – ထုတ်ပြန်ချက်က ဝယ်သင့်တဲ့ အကြောင်းရင်းအဖြစ် Viber ထဲက ChatGPT ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီအချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ဆောင်းပါးဟောင်းတွေမှာ ပြောစရာ ရှိပါတယ် (အောက်မှာ ကြည့်ပါ)။ ဒီတစ်ပတ်ရဲ့ ပထမသတင်းနဲ့လည်း ရိုးရိုးလေး ဆက်စပ်ပါတယ်။ app သီးသန့် ပက်ကေ့ချ်ဟာ ကွန်ရက်အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာတော့ တန်ပါတယ်၊ ဖြတ်တောက်ထားတဲ့ နေရာမှာတော့ အဓိပ္ပာယ်မရှိပါဘူး။ MIP ရေတွက်ခဲ့တဲ့ မြို့နယ် ၉၉ ခုက စာဖတ်သူတွေအတွက် ၁ MB ဈေးနှုန်းဟာ ပထမဆုံး မေးခွန်း မဟုတ်ပါဘူး။
ဆောင်းပါးဟောင်းများထဲမှ – Viber ထဲက တခြား AI တစ်ခုနဲ့ ပိုသက်သာခဲ့တဲ့ 1MB
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီမှာ Rakuten Viber က AI studio ဖြစ်တဲ့ Inflection နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး Pi ဆိုတဲ့ AI assistant ကို Viber အသုံးပြုသူတွေဆီ ယူလာမယ် ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်ကို ကျွန်တော်တို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ)။ အဲဒီတုန်းက “အမြဲအားကိုးလို့ရတဲ့ သူငယ်ချင်း” လို့ မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး Inflection-2.5 မော်ဒယ်နဲ့ လည်ပတ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ နှစ်နှစ်ခွဲ အကြာမှာတော့ Viber နဲ့ ATOM က ဒေတာဝယ်ဖို့ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဖော်ပြတဲ့ AI က ChatGPT ဖြစ်လာပြီး ထုတ်ပြန်ချက်အသစ်မှာ Pi ရဲ့ နာမည် မပါတော့ပါဘူး။ Pi ကို Viber မှာ အခုထိ သုံးလို့ရသေးလား ကျွန်တော်တို့ မစစ်ရသေးလို့ ရပ်လိုက်ပြီလို့ မပြောပါဘူး။ ပြောနိုင်တာက ဒီထက်ကျဉ်းပါတယ်။ Viber ရဲ့ မြန်မာဈေးကွက် မားကတ်တင်းမှာ ဖော်ပြတဲ့ AI ပူးပေါင်းဖက်ဟာ နှစ်နှစ်မပြည့်ခင် ပြောင်းသွားပေမယ့် “AI ရှိလို့ app ထဲမှာ ပိုကြာကြာနေပါ” ဆိုတဲ့ အရောင်းစကားကတော့ မပြောင်းပါဘူး။
နောက်တစ်ပုဒ်က ဈေးနှုန်းအကြောင်းပါ။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်မှာ MPT က ၁၀ နှစ်ပြည့် ပရိုမိုးရှင်းအဖြစ် အထွေထွေဒေတာ 10GB ကို ၁,၀၀၀ ကျပ်နဲ့ ရောင်းခဲ့တယ် လို့ ကျွန်တော်တို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ် (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ)။ 10GB ကို 10,240MB လို့ ယူရင် ၁ MB ကို ၀.၁ ကျပ်ခန့် ကျပြီး ဘယ် app မှာမဆို သုံးလို့ရတဲ့ ဒေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ATOM ရဲ့ အတန်ဆုံး Viber ပက်ကေ့ချ်က ၁ MB ကို ၀.၈၃ ကျပ်ခန့် ကျပြီး app တစ်ခုတည်းမှာသာ သုံးလို့ရပါတယ်။ ဒါဟာ မျှတတဲ့ နှိုင်းယှဉ်မှု မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခုက အချိန်အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ နှစ်ပတ်လည် ပရိုမိုးရှင်း ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ဆောင်းပါးမှာ သက်တမ်းကိုလည်း မဖော်ပြထားခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အတိုင်းအတာကို သတိရစေဖို့ အသုံးဝင်ပါတယ်။ ၂၀၂၆ ရဲ့ ပုံမှန်ဈေးနှုန်းတွေနဲ့ ယှဉ်ရင် သက်သာပုံရတဲ့ Viber သီးသန့် 1MB ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်က MPT ပရိုမိုးရှင်းအဖြစ် ရောင်းခဲ့တဲ့ အထွေထွေ 1MB ရဲ့ ဈေးထက် ရှစ်ဆလောက် ရှိနေပါသေးတယ်။
စောင့်ကြည့်စရာများ
အသစ် သုံးချက် ရှိပါတယ်။
- ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မတိုင်ခင် MR က ရထား ၆၁ နဲ့ ၆၂ အတွက် စမယ့်ရက်၊ လက်ခံတဲ့ ငွေပေးချေနည်းလမ်းတွေ၊ ကောင်တာမှာ ဆက်ရောင်းမရောင်း ဆိုတာတွေကို ထုတ်ပြန်မလား။ တစ်ခုခု ထွက်လာရင်ပဲ “မကြာမီ” ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုလဲ နည်းနည်း ပိုရှင်းလာပါလိမ့်မယ်။
- ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်မတိုင်ခင် ATOM က Viber ပက်ကေ့ချ်ရဲ့ စည်းကမ်းချက် အပြည့်အစုံကို ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ တင်မလား။ အထူးသဖြင့် သက်တမ်းနဲ့ 100%၊ 200% cashback ဟာ ဘာရဲ့ ရာခိုင်နှုန်းလဲ ဆိုတာပါ။
- အောက်တိုဘာမှ ဒီဇင်ဘာအထိ ပါမယ့် MIP ရဲ့ နောက်သုံးလပတ်အစီရင်ခံစာမှာ “ဖြတ်တောက်ထားတဲ့ဒေသ” ကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်လဲ ရှင်းပြမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဖြတ်တောက်ထားတဲ့ဒေသတွေက သေဆုံးသူ အရေအတွက်ကို ကိန်းဂဏန်းအတိအကျ ပြမလား။ ကျွန်တော်တို့ နှိုင်းယှဉ်ခဲ့တဲ့ အစီရင်ခံစာ နှစ်စောင်မှာ ဘယ်ဟာမှ မပါခဲ့ပါဘူး။
အရင်အချက်တွေကို ပြန်စစ်ခြင်း – ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ၂၀၂၇ ဖေဖော်ဝါရီ FATF အစည်းအဝေးမတိုင်ခင် ကျန်နေတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ခုကို တစ်ယောက်ယောက်က ထုတ်ပြောမလား လို့ မေးခဲ့ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့ ဝက်ဘ်ရှာဖွေမှုမှာ သတင်းအသစ် မတွေ့ရသလို ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ FX ပလက်ဖောင်း အသုံးပြုခွင့် စံနှုန်းတွေအကြောင်းလည်း မတွေ့ရပါဘူး။ ရန်ကုန်ကားပါကင်ဇုန်တွေအတွက် ငွေပေးချေပုံကို နိုဝင်ဘာမှာ ဖော်ပြတဲ့ သတင်းလည်း မတွေ့ရလို့ ဆက်ပြီး ဖွင့်ထားပါတယ်။ ဟိုပုံးမှာ သိမ်းဆည်းခဲ့တဲ့ Starlink စက်တွေကနေ 5G base station အရေအတွက်အထိ ကျန်တဲ့ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ဆဲ အချက်တွေမှာလည်း ကျွန်တော်တို့ ရှာတွေ့နိုင်တဲ့ အပြောင်းအလဲ မရှိပါဘူး။
ဒီကော်လံအကြောင်း
ဒါဟာ Myanmar Tech Press ရဲ့ အပတ်စဉ် စုစည်းဆောင်းပါး ဖြစ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်က သတင်းတွေကို အချင်းချင်းနဲ့ရော ၂၀၁၇ ကတည်းက စုဆောင်းထားတဲ့ ဆောင်းပါးဟောင်းတွေနဲ့ပါ ချိတ်ဆက်ပေးပြီး နောက်အပတ်တွေမှာ ပြန်စစ်လို့ရမယ့် အချက်တွေနဲ့ အဆုံးသတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပုံမှန်သတင်းဆောင်းပါးတွေကို တစ်ပတ်ကို နှစ်ပုဒ်ကနေ သုံးပုဒ်လောက် ဖော်ပြပြီး ဒီကော်လံမှာတော့ ရက်အနည်းငယ်စာ နောက်ခံအခြေအနေကို ထပ်ဖြည့်ပြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ပါတယ်။