ဒီတစ်ကြိမ်ကစပြီး အပတ်စဉ် ကော်လံတစ်ခုကို တင်ပြသွားပါမယ်။ အဲဒီအပတ်အတွင်း ကျွန်တော်တို့ ရေးခဲ့တဲ့ သတင်းတွေကို ပြန်စုစည်းပြီး၊ ဒီအပတ်သတင်းတွေကြောင့် အမြင်ပြောင်းသွားစေတဲ့ မှတ်တမ်းဟောင်းတစ်ခုကို ပြန်ဖော်ထုတ်ကာ၊ နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်စစ်ဆေးလို့ရမယ့် တိကျတဲ့ စောင့်ကြည့်စရာတစ်ခုကို နိဂုံးမှာ ချပြတဲ့ ပုံစံပါ။ Myanmar Tech Press ဟာ 2017 ကတည်းက ဆက်တိုက် ရေးသားလာခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီမှတ်တမ်းရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ဆောင်းပါးဟောင်းကို သတင်းအသစ်ဘေးမှာ ချထားကြည့်မှသာ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။
ဒီတစ်ကြိမ်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်စာကို ခြုံငုံတင်ပြပါမယ်။
နိုင်ငံတော် ကုန်သွယ်ရေး Portal ကို ပိတ်ဆို့ခံ ကုမ္ပဏီက တည်ဆောက်မည်
ဩဂုတ် 12 ရက်နေ့မှာ စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနဟာ နေပြည်တော်မှာ ရုရှား Astra Group ရဲ့ မြန်မာဌာနခွဲဖြစ်တဲ့ Astra Consulting LLC နဲ့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ သွင်းကုန်-ပို့ကုန် စာရွက်စာတမ်းအားလုံးကို ကိုင်တွယ်မယ့် National Single Window Portal ကို တည်ဆောက်ဖို့ စာချုပ်ပါ။ Astra Group ဟာ 2024 မေလ 1 ရက်ကတည်းက အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနရဲ့ SDN စာရင်း (အထူးသတ်မှတ် ပိတ်ဆို့ခံစာရင်း) ထဲမှာ ပါဝင်နေပြီးဖြစ်ကာ၊ ဒီစာချုပ်က အဲဒီနောက် နှစ်နှစ်ကျော်အကြာမှာ ချုပ်ဆိုတာဖြစ်ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီရဲ့ အထင်ရှားဆုံး ထုတ်ကုန်ကတော့ ရုရှားစစ်တပ်အတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုနေတဲ့ Astra Linux လည်ပတ်မှုစနစ်ပါ။
စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီး ငါးရက်အကြာမှာ မင်းအောင်လှိုင် ရုရှားနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ထွက်ခွာသွားပြီး၊ ဩဂုတ် 18 ရက်မှာ သမ္မတ ပူတင်နဲ့ တွေ့ဆုံဖို့ စီစဉ်ထားခဲ့ပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ အတည်ပြုနိုင်ပေမယ့်၊ နှစ်ခုကြားမှာ အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်မှု ရှိမရှိကိုတော့ အတည်မပြုနိုင်ပါဘူး။ မူရင်းဆောင်းပါးမှာလည်း အဲဒီအချက်ကို ခန့်မှန်းချက်နဲ့ မဖြည့်ဘဲ ရှိတဲ့အတိုင်း ရေးထားပါတယ်။
အခု ထပ်ဖြည့်ပြောရရင် — ဒီမှာ အရေးအကြီးဆုံး မဖြေရသေးတဲ့ မေးခွန်းဟာ၊ အနည်းဆုံး ဆွေးနွေးလို့ရနေတဲ့ နိုင်ငံရေးဘက်မဟုတ်ဘဲ၊ ဒေတာကို ဘယ်မှာ သိမ်းဆည်းမလဲ ဆိုတာပါ။ National Single Window ဟာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတိုင်းနီးပါးအတွက် ပို့သူ၊ လက်ခံသူ၊ အကောက်ခွန်အမျိုးအစား၊ ကုန်စာရင်းတွေကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်ထိ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေထဲမှာ အဲဒီဒေတာကို ဘယ်နေရာမှာ သိမ်းမလဲ၊ ဘယ်နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေအောက်မှာ ရှိမလဲ၊ ဘယ်သူတွေ ကြည့်ခွင့်ရှိမလဲ ဆိုတာ ဘယ်မှာမှ မပါပါဘူး။ ဒီလိုစနစ်မျိုးအတွက် အဲဒါဟာ အကောင်အထည်ဖော်ချိန်ကျမှ ညှိလို့ရမယ့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသေးအဖွဲမဟုတ်ဘဲ၊ စနစ်ရဲ့ အနှစ်သာရ ကိုယ်တိုင်ပါ။ စာချုပ်တန်ဖိုးနဲ့ အကောင်အထည်ဖော်မယ့် အချိန်ဇယားကိုလည်း ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိပါဘူး။
5G ပန်းတိုင်နှင့် ၎င်း၏နောက်ကွယ်မှ သင်္ချာ
ဩဂုတ် 18 ရက်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက၊ 2026-2027 ဘဏ္ဍာနှစ်ရဲ့ စတုတ္ထသုံးလပတ်အတွင်း တစ်နိုင်ငံလုံး 5G ဝန်ဆောင်မှု စတင်ဖို့ ပန်းတိုင်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ 2600MHz လိုင်းကို ခွဲဝေပြီးဖြစ်ပြီး၊ အော်ပရေတာတွေကို လာမယ့်တစ်နှစ်အတွင်း ဘေ့စ်စတေးရှင်း 1,000 ခန့် တည်ဆောက်ဖို့ အကြောင်းကြားထားကာ၊ သီးသန့် “5G Task Force” လည်း ဖွဲ့စည်းပြီးဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဘဏ္ဍာနှစ်က ဧပြီ 1 ရက်ကနေ မတ် 31 ရက်အထိ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ “2026-2027 ဘဏ္ဍာနှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ်” ဆိုတာ 2027 ဇန်နဝါရီ-မတ်လဝန်းကျင် ဖြစ်ပါတယ်။ ကြေညာချက်ထွက်ပြီးကတည်းက ငါးလကနေ ခုနစ်လအတွင်း ဆိုတော့၊ “စတုတ္ထသုံးလပတ်” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကနေ ရရှိတဲ့ ခံစားချက်ထက် အများကြီး ကျပ်တည်းတဲ့ အချိန်ကာလပါ။
အခု ထပ်ဖြည့်ပြောရရင် — ဒီဘေ့စ်စတေးရှင်းအရေအတွက်ကို လက်တွေ့စွမ်းဆောင်ရည်တစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ဖို့ပါ။ ဒီကြေညာချက် မထွက်ခင် နှစ်ပတ်အလိုမှာ၊ MPT က ဘေ့စ်စတေးရှင်း 27 ခု အသစ်တည်ဆောက်ပြီး ရှိပြီးသား 9 ခုကို 4G LTE အဆင့်မြှင့်တင်တဲ့ သတင်းကို ကျွန်တော်တို့ ရေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ကျွန်တော်တို့က အဲဒါကို “ဒေသအလိုက် ဦးတည်ထားတဲ့ ပုံမှန်အဆင့်မြှင့်တင်မှု” လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ တကယ်လည်း အဲဒီအတိုင်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် အခု ဝန်ကြီးဌာနက တောင်းဆိုနေတာက အော်ပရေတာအားလုံးပေါင်း 12 လအတွင်း 1,000 ခန့်၊ ဒါလည်း 5G အတွက် သီးသန့်ပါ။ 5G ဟာ သူ့အားသာချက်တွေ ဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့ ယေဘုယျအားဖြင့် 4G ထက် ပိုသိပ်သည်းစွာ ဘေ့စ်စတေးရှင်း ချထားဖို့ လိုပါတယ်။ အော်ပရေတာ လေးခုက ပြိုင်တူလုပ်တယ်လို့ ယူဆရင်တောင်၊ တစ်ခုချင်းစီက “ပုံမှန်” လို့ခေါ်ခဲ့တဲ့ အရှိန်ရဲ့ ဆယ်ဆနီးပါးနဲ့ ဆက်တိုက် တည်ဆောက်ရမယ့် သဘောပါ။
ဒါက ပန်းတိုင်ဟာ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တာဝါတိုင် မျှဝေအသုံးပြုမှုနဲ့ ခွင့်ပြုချက်ကိစ္စတွေ ချောမွေ့သွားရင် တည်ဆောက်မှုအရှိန်ဟာ ရုတ်တရက် မြင့်တက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် 1,000 ဆိုတဲ့ ဂဏန်းကို “အနည်းဆုံး ဒီလောက်တော့ ဖြစ်လိမ့်မယ်” ဆိုတဲ့ အခြေခံမျှော်လင့်ချက်အဖြစ်ထက်၊ “အကောင်းဆုံးဖြစ်ခဲ့ရင် ရောက်နိုင်တဲ့ အမြင့်ဆုံး” အဖြစ် ဖတ်တာက ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။
မှတ်တမ်းထဲက — ကျွန်တော်တို့ 5G အကြောင်း ပထမဆုံးရေးခဲ့တာ 2017 ခုနှစ်
2017 မေလမှာ ကျွန်တော်တို့ စာဖတ်သူတွေအတွက် 5G ကို ရှင်းပြတဲ့ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေးခဲ့ပါတယ်။ 4G ထက် အဆတစ်ရာနီးပါး ပိုမြန်တဲ့ မိုဘိုင်းကွန်ရက် မျိုးဆက်သစ်တစ်ခု ဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ။ အဲဒီတုန်းကတော့ မျက်စိတစ်ဆုံးမှာ ရှိနေသေးတဲ့ နည်းပညာအကြောင်း ရှေ့ကိုမျှော်ကြည့်တဲ့ ရှင်းလင်းချက် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ပါ။
ကိုးနှစ်အကြာ။ ဒီအပတ်သတင်းကတော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပထမဆုံး တစ်နိုင်ငံလုံး 5G ကွန်ရက်အတွက် ပန်းတိုင်ရက်စွဲ ချမှတ်လိုက်ပြီ ဆိုတာပါ။ စတင်ခြင်း မဟုတ်သေးဘဲ၊ ပန်းတိုင်ပါ။
အဲဒီမှတ်တမ်းက လွယ်လွယ်နဲ့ သတိမထားမိတတ်တဲ့ နောက်တစ်ချက်ကိုလည်း ပြောပြနေပါတယ်။ 2017 မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လေးခုမြောက် မိုဘိုင်းအော်ပရေတာ ရောက်လာတဲ့အကြောင်း ရေးခဲ့တုန်းက၊ စျေးကွက်ထဲမှာ ရှိနေတာက MPT, Telenor, Ooredoo နဲ့ အသစ်ရောက်လာတဲ့ Mytel ပါ။ အခုဆိုရင် အဲဒီလေးခုအနက် နှစ်ခုဟာ အဲဒီတုန်းက နာမည်နဲ့ မရှိတော့ပါဘူး။ Telenor Myanmar ဟာ Telenor Group ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် 2022 ဇွန်လမှာ ATOM ဖြစ်သွားပြီး၊ Ooredoo Myanmar ကတော့ 2025 စက်တင်ဘာမှာ U9 ဖြစ်သွားပါတယ်။ စတင်ချိန်နာမည်အတိုင်း ကျန်နေတာ MPT တစ်ခုတည်းပါ။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေး စျေးနှုန်းတွေကို ရှာကြည့်ရင် လင့်ခ်သေတွေနဲ့ redirect တွေပဲ တွေ့ရတတ်တာလည်း ဒါကြောင့်ပါပဲ။
ဒီအပတ် စောင့်ကြည့်စရာ
နောက်မှ ပြန်စစ်လို့ရမယ့် တိကျတဲ့ အချက်တစ်ခု ချပြပါမယ်။ မြန်မာအော်ပရေတာတွေထဲက တစ်ခုခုဟာ 2026 ကုန်မတိုင်ခင် “5G” ဘေ့စ်စတေးရှင်း အရေအတွက်ကို ထုတ်ပြန်မလား ဆိုတာပါ။
ဒီနှစ်အတွင်း အော်ပရေတာတွေ ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ဂဏန်းအားလုံးဟာ 4G အကြောင်းချည်းပါပဲ။ အသစ်တည်ဆောက်တဲ့ ဘေ့စ်စတေးရှင်း၊ အဆင့်မြှင့်တင်တဲ့ ဘေ့စ်စတေးရှင်း၊ ချဲ့ထွင်တဲ့ ကာဗာရေ့ချ် — အားလုံး 4G ပါ။ ဒါပေမယ့် ဝန်ကြီးဌာနက ချမှတ်ထားတဲ့ 1,000 ပန်းတိုင်ကတော့ 5G အတွက်ပါ။ အနည်းဆုံး အော်ပရေတာတစ်ခုက “5G ဘေ့စ်စတေးရှင်း ဘယ်နှစ်ခု တည်ဆောက်ပြီးပြီ” လို့ အတိအလင်း မပြောသရွေ့၊ ဒီ 1,000 ဆိုတဲ့ ဂဏန်းမှာ ပိုင်းခြေမရှိဘဲ၊ 2027 ဇန်နဝါရီ-မတ် ဆိုတဲ့ အချိန်သတ်မှတ်ချက်ဆီ နီးကပ်လာနေတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် တိတ်တဆိတ် ရွှေ့နေတာလား ဆိုတာကို ပြင်ပကနေ ဆုံးဖြတ်ဖို့ နည်းလမ်း မရှိပါဘူး။
နောက်တစ်ခု၊ ပိုသေးတဲ့ အချက်တစ်ခုပါ။ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန ဒါမှမဟုတ် Astra Consulting က National Single Window ရဲ့ စာချုပ်တန်ဖိုး၊ အကောင်အထည်ဖော်မယ့် အချိန်ဇယား၊ ဒါမှမဟုတ် ဒေတာသိမ်းဆည်းမှုဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်တွေထဲက တစ်ခုခုကို ထုတ်ပြန်မလား ဆိုတာပါ။ ဒီအရွယ်အစား စီမံကိန်းတစ်ခုအတွက်ဆိုရင် သုံးခုစလုံး ထုတ်ပြန်သင့်တဲ့ အချက်တွေဖြစ်ပေမယ့်၊ လက်ရှိမှာ တစ်ခုမှ မထုတ်ပြန်ရသေးပါဘူး။
နှစ်ခုစလုံးကို နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်ကောက်ပြီး ရေးပါမယ်။
ဒီကော်လံအကြောင်း
ဒီအကျဉ်းချုပ်ကို တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် တင်ပြပါမယ်။ တစ်ပတ်ကို နှစ်ပုဒ်ခန့် ရေးနေတဲ့ ပုံမှန်ဆောင်းပါးတွေကို အစားထိုးတာ မဟုတ်ဘဲ၊ အဲဒါတွေကို ဖြည့်စွက်ပေးတာပါ။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အဲဒီအပတ်ရဲ့ သတင်းတွေအချင်းချင်းကို၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ယခင်က ရေးခဲ့ပြီးသားတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးဖို့ပါ။ ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေကို နောက်မှ ပြန်စစ်လို့ရအောင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ချရေးထားဖို့ပါ။ ဒီမှာ ချပြထားတဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေ မှားခဲ့ရင်၊ အဲဒါလည်း ရေးထိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုလို့ ကျွန်တော်တို့ ယူဆပါတယ်။