ဤသည်မှာ Myanmar Tech Press ၏ အပတ်စဉ်ကော်လံ ဖြစ်သည်။ လတ်တလော ဖော်ပြခဲ့သော သတင်းများကို ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ ယခင်က ထောက်ပြခဲ့သော အချက်များကို ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်း၊ သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တည်းတွင် နေရာမလောက်သော သုံးသပ်ချက်များကို ထပ်ဖြည့်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သည်။ လွန်ခဲ့သော တစ်ပတ်အတွင်း သတင်းသုံးပုဒ်မှာ သံတမန်ခရီးစဉ်၊ ကုန်သွယ်ရေးစည်းမျဉ်း၊ ရဲ၏ စီးနင်းဖမ်းဆီးမှုဟူ၍ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မဆိုင်သလို ထင်ရသည်။ သို့သော် တူညီချက်တစ်ခု ရှိသည်။ သုံးပုဒ်စလုံးတွင် ပထမဆုံးနှင့် အပြည့်စုံဆုံး ဖော်ပြချက်မှာ နိုင်ငံတော်ကိုယ်တိုင်ထံမှ လာသည်။ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ သို့မဟုတ် ရဲ၏ ထုတ်ပြန်ချက် ဖြစ်သည်။ သုံးပုဒ်အနက် နှစ်ပုဒ်တွင် တစ်ရက်နှစ်ရက်အတွင်း လွတ်လပ်သော သတင်းဌာနတစ်ခုက တူညီသော ဖြစ်ရပ်ကို မတူသောပုံစံဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။
ယခုအပတ်၏ ဆောင်းပါးများ
မြန်မာသည် မော်စကိုတွင် ရုရှား-အာဆီယံ လုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲ၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာ
ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် အောက်တိုဘာ ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် Global Digital Forum သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် Global New Light of Myanmar (GNLM) ၏ အဆိုအရ မြန်မာသည် အာဆီယံကိုယ်စား ဆဋ္ဌမအကြိမ် ရုရှား-အာဆီယံ ICT လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲ၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီးက ရုရှားဘက်မှ ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အစိုးရ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များ၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးကြောင်း သတင်းမထွက်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ ရေတွက်ချက်အရ ဤသည်မှာ လွန်ခဲ့သော ငါးလခန့်အတွင်း လူသိရှင်ကြား ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ရုရှား-မြန်မာ နည်းပညာ ဆက်ဆံမှု စတုတ္ထအကြိမ် ဖြစ်သည်။ ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုပါ။
ယခု ထပ်ဖြည့်ပြောလိုသည်မှာ: ယခုအပတ်၏ အခြားသတင်းနှစ်ပုဒ်နှင့် ယှဉ်ဖတ်လိုက်သောအခါ ဖိုရမ်တွင် ပြောခဲ့သော စကားလုံးများမှာ ရုတ်တရက် လက်တွေ့ကျလာသည်။ ရုရှားဘက်က အချုပ်အခြာအာဏာ တန်းတူညီမျှမှုနှင့် ပြည်တွင်းရေး မဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရေးကို ပြောခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးတွင် ကိုးကားခဲ့သော 2023 သဘောတူညီချက်ကလည်း အင်တာနက်မူဝါဒကို နိုင်ငံတစ်ခုစီက ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။ ရက်အနည်းငယ်အတွင်းမှာပင် မြန်မာအစိုးရသည် ထိုအခွင့်အရေးကို နှစ်ကြိမ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပထမတစ်ကြိမ်မှာ မှတ်ပုံတင်ထားသော အွန်လိုင်းဆိုင်များတွင် ရွှေကို ရောင်းချခွင့် မပြုဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယတစ်ကြိမ်မှာ Starlink စက်များကို သိမ်းဆည်းပစ္စည်းစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သော စီးနင်းဖမ်းဆီးမှု ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်ခုစလုံးတွင် မော်စကို ပါဝင်ပတ်သက်သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဆိုလိုသည်မှာ ပိုကျဉ်းပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် “ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး မူဘောင်” ဆိုသည်မှာ မည်သည့် ဒစ်ဂျစ်တယ်လမ်းကြောင်းကို ခွင့်ပြုမည်ကို နိုင်ငံတော်က ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ဆိုလိုပုံရသည်။ ယခုအပတ်တွင် ထိုအာဏာကို အသုံးပြုခဲ့သည့် လက်တွေ့ဥပမာ နှစ်ခု ထွက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ရုရှား၏ အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်မည့် မူဘောင်တစ်ခုက ယင်းအပေါ် ဘာထပ်ပေါင်းထည့်မည်နည်းဟု မေးသင့်သည်။
စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ရွှေကို အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချခွင့် ပိတ်
စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ရွှေ၊ ရွှေထည်ပစ္စည်းများနှင့် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အနုပညာလက်ရာများ၊ အဆင်တန်ဆာများကို အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းဝယ်ရန် e-commerce မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုသည်။ အကြောင်းပြချက်မှာ ဈေးကစားမှု ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ဈေးကွက် မတည်ငြိမ်မှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ GNLM က ၎င်းကို လက်ရှိ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ရှင်းပြခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ The Irrawaddy ကမူ လက်မှတ်ထုတ်ပေးမှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းအဖြစ် သတင်းဖော်ပြပြီး သက်တမ်းကုန်သွားသော ခွင့်ပြုချက်များကို သက်တမ်းမတိုးပေးတော့ကြောင်း၊ အောက်တိုဘာလကုန်တွင် အရေးယူမှုများ စတင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ မူရင်းကြေညာချက်ကို အွန်လိုင်းတွင် ရှာမတွေ့ပါ။ ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုပါ။
ယခု ထပ်ဖြည့်ပြောလိုသည်မှာ: ဆောင်းပါးထဲမှ ကိန်းဂဏန်း နှစ်ခုကို ယှဉ်ကြည့်သင့်သည်။ The Irrawaddy က လုပ်ငန်း 700 ကျော်သည် ရွှေနှင့် ရွှေထည်များကို အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချရန် လျှောက်ထားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် 24 ကာရက် ရွှေ၏ ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းကို တစ်ကျပ်သားလျှင် ကျပ် 71 သိန်း (7.1 million)၊ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးကို ကျပ် 100 သိန်းကျော်ဟု ကိုးကားထားရာ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးသည် ရည်ညွှန်းဈေးထက် 40% ကျော် မြင့်နေသည်ဟု တွက်ရသည်။ ပထမကိန်းဂဏန်းမှာ မှတ်ပုံတင်စနစ်ကို ကိုယ်တိုင် လည်ပတ်နေသော ဝန်ကြီးဌာနက အတိအကျ အတည်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ဆင်ခြင်း ပြုလုပ်နိုင်သည့် ကိန်းဂဏန်း ဖြစ်သော်လည်း ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိပါ။ ဒုတိယကိန်းဂဏန်းမှာ ဝန်ကြီးဌာနက တည်ငြိမ်စေလိုသည်ဟု ဆိုထားသော ဈေးကွာဟချက် ကိုယ်တိုင် ဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ဈေးနှုန်းကို ကြည့်ရှုသူ ထောင်နှင့်ချီထံ ပြသသော Live ရောင်းချမှုက ထိုကွာဟချက်ကို လူသိရှင်ကြား ဖြစ်စေသည်။ သို့သော် မှတ်ပုံတင်ခွင့် ပိတ်လိုက်ရုံဖြင့် ကွာဟချက် ကျဉ်းမြောင်းသွားမည် မဟုတ်ပါ။ ပိတ်ပင်မှု အောင်မြင်သည်ဆိုလျှင်ပင် ကွာဟချက်က ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပြီး မြင်ရခက်လာရုံသာ ဖြစ်မည်။
တာပေါ်လင်တဲစခန်းထဲမှ Starlink လေးစုံ
အောက်တိုဘာ ၅ ရက်တွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ဟိုပုံးမြို့နယ်ရှိ ယာယီစခန်းတစ်ခုကို စီးနင်းပြီး အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု သံသယဖြင့် လူ 87 ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် တရုတ်နိုင်ငံသား 75 ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား 12 ဦး ပါဝင်သည်။ သိမ်းဆည်းရမိသော ပစ္စည်းများတွင် တာပေါ်လင်တဲများ၊ Starlink လေးစုံ၊ ကွန်ပျူတာ 19 လုံးနှင့် မိုဘိုင်းဖုန်း 524 လုံး ပါဝင်သည်။ စက်များ အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်မဖြစ်ကို ရဲက မဖော်ပြပါ။ လွန်ခဲ့သော တစ်နှစ်က SpaceX သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းဟု သံသယရှိသော နေရာများအနီးတွင် kit 2,500 ကျော်ကို ပိတ်လိုက်ပြီဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုပါ။
ယခု ထပ်ဖြည့်ပြောလိုသည်မှာ: သိမ်းဆည်းပစ္စည်းစာရင်းမှ အချိုးတစ်ခု ရှိသည်။ လူ 87 ဦးအတွက် ဖုန်း 524 လုံးဆိုသည်မှာ ဖမ်းဆီးခံရသူ တစ်ဦးလျှင် ဖုန်း ခြောက်လုံးခန့် ဖြစ်သည်။ ဖုန်းများကို မည်သို့ အသုံးပြုသည်ကို ရဲက မဖော်ပြသော်လည်း တစ်ဦးလျှင် ခြောက်လုံးဆိုသည်မှာ ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းထက် အလုပ်သုံးကိရိယာနှင့် ပိုတူသည်။ ထိုသို့ ဖတ်ရှုမည်ဆိုလျှင် ဤစခန်း၏ အမှန်တကယ် အခြေခံအဆောက်အအုံမှာ ဖုန်းများ ဖြစ်ပြီး ဂြိုဟ်တုလိုင်းမှာ အပြင်သို့ ထွက်ပေါက်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ယခင်သတင်းများနှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်စရာ ရှိသည်။ သြဂုတ်လတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ရေကြီးမှုကို တုံ့ပြန်ရန် MPT က ဂြိုဟ်တုစက်များ ချထားခဲ့ပုံကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ လိုင်စင်ရ ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ဖြစ်နေသရွေ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရေးကို ကြိုဆိုကြသည်။ မျဉ်းသားထားသည်မှာ နည်းပညာအပေါ် မဟုတ်ဘဲ လိုင်းကို မည်သူ ထိန်းချုပ်သနည်း ဆိုသည့်အပေါ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ဆေးခန်းတစ်ခု၏ Starlink အင်တာနာနှင့် လိမ်လည်မှုစခန်း၏ အင်တာနာမှာ “လိုင်စင်မဲ့” ဟူသော အုပ်စုတစ်ခုတည်းထဲ ရောက်သွားကြခြင်း ဖြစ်သည်။
မော်ကွန်းတိုက်မှ: Starlink သည် ဖုန်းကောလာဟလ တစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့စဉ်က
2022 အောက်တိုဘာလတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် 2022 ဒီဇင်ဘာလတွင် ထွက်ရှိမည်ဟု ကောလာဟလထွက်နေသော “Tesla Pi” စမတ်ဖုန်းအကြောင်း ဆောင်းပါးကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဆောင်းပါးက ပြန်လည်ဖော်ပြခဲ့သော အင်္ဂါရပ်များထဲတွင် Starlink ကို ထောက်ပံ့နိုင်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ထိုဆောင်းပါးတွင် Starlink ကို အနာဂတ်ဆန်သော feature တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ 36 နိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ထည့်ရေးထားသည်။ ထိုဖုန်းမှာ ဘယ်တော့မှ ထွက်မလာခဲ့ပါ။ Tesla က တရားဝင် ကြေညာခြင်းပင် မရှိခဲ့ဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ကလည်း နောက်ပိုင်းတွင် အင်္ဂါရပ်များကို အတည်မပြုရသေးသော ကောလာဟလအဖြစ်သာ သဘောထားရန် အယ်ဒီတာမှတ်ချက် ထပ်ဖြည့်ထားသည်။ အဖြေတိုက်စစ်ချက်၏ ဤအပိုင်းမှာ ရိုးရှင်းပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ကောလာဟလကို ဆင့်ပွားဖော်ပြခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ မှားခဲ့သည်။
ပိုစိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းသွားသည်မှာ Starlink ဘက်က ဖြစ်သည်။ AFP က ဖော်ပြသော APNIC ဒေတာအရ သုံးနှစ်မပြည့်မီ 2025 ဇွန်လတွင် Starlink သည် အသုံးပြုသူ အချိုးအစားအရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်ဆုံး အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် ခေတ္တ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လိုင်စင်မရှိ၊ ပြည်တွင်းရုံးခန်းမရှိ၊ ဖုန်းလည်း မလိုဘဲ ရောက်လာခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သယ်ဆောင်လာသော အင်တာနာများအဖြစ် ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး ယခုအခါ ရဲ၏ သိမ်းဆည်းပစ္စည်းစာရင်းများတွင် အမည်ပါလာပြီ ဖြစ်သည်။ 2022 က ကျွန်ုပ်တို့သည် ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်ကို gadget feature တစ်ခုအဖြစ် သဘောထားခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် ဇာတ်လမ်းမှာ မည်သူက မည်သည့် အခြေအနေဖြင့် ချိတ်ဆက်ခွင့်ရသနည်း ဆိုသည့်အကြောင်း ဖြစ်နေခဲ့သည်။
ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ထိုက်သည့် အချက်
ဆက်လက် မပြီးပြတ်သေး၊ ထပ်မံ ရွှေ့ဆိုင်းထား: ယခုအပတ် သတင်းများတွင် ယခင်အချက်များ တစ်ခုမျှ ရွေ့လျားမှု မရှိပါ။ သီးသန့် 5G base station အရေအတွက်ကို ထုတ်ပြန်သည့် ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း မရှိသေး၊ Telenor ASA အပေါ် နော်ဝေ၏ စွဲချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ လူသိရှင်ကြား မှတ်ချက် မရှိသေး၊ ငွေပေးချေမှု app များအပေါ် ဗဟိုဘဏ်၏ နိုင်ငံခြားမှ အသုံးပြုခွင့်ပိတ်ဆို့မှုကို တရားဝင် အတည်မပြုရသေးပါ။ Mytel သို့မဟုတ် TV360 ၏ World Cup ကြည့်ရှုသူ ကိန်းဂဏန်း၊ Myanmar Net ၏ 2026 ဈေးနှုန်းပြောင်းလဲမှု အကြောင်းရင်း၊ နောက်ဆုံးရာထူးကို ဖော်ပြသော PUBG MOBILE ထုတ်ပြန်ချက်၊ The Crew ၏ သြဂုတ်လ စာရင်းသွင်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ AYA Bank ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တို့လည်း မရှိသေးပါ။
ယခုအပတ် အသစ်: ပထမ၊ The Irrawaddy က မျှော်လင့်ထားသော အောက်တိုဘာလကုန် အရေးယူမှုကို နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ ဖြစ်စေ၊ အခြားမည်သူ ဖြစ်စေ အမှန်တကယ် သတင်းဖော်ပြလာမည်လား။ ၎င်းသည် Facebook နှင့် TikTok ပေါ်ရှိ Live ရောင်းချသူများအထိ ရောက်မည်လား၊ သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်ထားသော ဆိုင်များတွင်သာ ရပ်မည်လား။ ဤအချက်ကို ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း စစ်ဆေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ၊ 2026 ခုနှစ်ကုန်မတိုင်မီ ဟိုပုံးမှ စက်လေးစုံ အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်မဖြစ်ကို မြန်မာအာဏာပိုင်များက ထုတ်ဖော်မည်လား။ သို့မဟုတ် SpaceX က မြန်မာနှင့် သီးသန့်ဆိုင်သော ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်မည်လား။ 2025 အောက်တိုဘာလနောက်ပိုင်း ထိုသို့သော ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ရှာမတွေ့ပါ။
ဤကော်လံအကြောင်း
ဤသည်မှာ Myanmar Tech Press ၏ ပုံမှန်ကော်လံ ဖြစ်သည်။ သတင်းတစ်ပုဒ်ချင်းကို ဖော်ပြရုံထက် တစ်ဆင့်ခွာ၍ လတ်တလော ဆောင်းပါးများကို ကျွန်ုပ်တို့၏ မော်ကွန်းတိုက်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးပြီး၊ တိကျသော ပြောဆိုချက်များကို အတည်ပြုခံရသည် သို့မဟုတ် တိတ်တဆိတ် ပျောက်ကွယ်သွားသည်အထိ ဆက်လက် ခြေရာခံသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပုံမှန်သတင်းများကိုလည်း ယခင်အတိုင်း ဆက်လက် ဖော်ပြသွားမည် ဖြစ်သည်။