ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် (U Min Zeyar Hlaing) ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော ဒုတိယအကြိမ် ကမ္ဘာ့ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု Global New Light of Myanmar (GNLM) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်ထုတ် သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ GNLM သည် နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာဖြစ်သောကြောင့် ဤသတင်းတွင် အစိုးရ၏ ကိုယ်ပိုင်ရှုထောင့်ပါဝင်နေသည်။ အဆိုပါသတင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံကိုယ်စား “ICT လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအပေါ် ၆ ကြိမ်မြောက် ရုရှား-အာဆီယံ ဆွေးနွေးပွဲ” ကို ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယဝန်ကြီးက “e-Governance Knowledge Sharing” စကားဝိုင်းတွင် ဆွေးနွေးတင်ပြခဲ့ကာ ရုရှားဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် မီဒီယာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Alexander Shoitov နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံပွဲ၏ ဆွေးနွေးခဲ့သည့်ခေါင်းစဉ်များမှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်အစိုးရစနစ်များ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များနှင့် သင်တန်းအစီအစဉ်များမှတစ်ဆင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ဖြစ်သည်ဟု သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဖိုရမ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးသော သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ တစ်စုံတစ်ရာကို မဖော်ပြထားသလို ငွေပမာဏ၊ ဘတ်ဂျက်စသည့် ကိန်းဂဏန်းများလည်း မပါရှိပါ။ ဤဆောင်းပါးတွင် လက်မှတ်ထိုးထားသော သဘောတူညီမှု မရှိသော်လည်း ဤခရီးစဉ်သည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်းဆိုသည်ကိုနှင့် ထုတ်ပြန်ချက်က ထည့်မပြောခဲ့သည်များကို လေ့လာသုံးသပ်ထားသည်။
မြန်မာက ဖိုရမ်တွင် အမှန်တကယ် ဘာလုပ်ခဲ့သလဲ
GNLM ကိုသာ အခြေခံလျှင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက် ၃ ခုရှိသည်။
- ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲ၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ။ မြန်မာသည် အာဆီယံကိုယ်စား ၆ ကြိမ်မြောက် ရုရှား-အာဆီယံ ICT လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအပေါ် ဆွေးနွေးပွဲကို ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
- အီလက်ထရောနစ်အစိုးရဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးတင်ပြမှု။ ဒုတိယဝန်ကြီးသည် “e-Governance Knowledge Sharing” စကားဝိုင်းတွင် ပါဝင်ဆွေးနွေးသူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။
- နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံပွဲ။ ဒုတိယဝန်ကြီး Shoitov နှင့် ဆွေးနွေးရာတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်အစိုးရ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များနှင့် သင်တန်းများ ပါဝင်သည်။
GNLM က ဖိုရမ်သို့ နိုင်ငံ ၁၀၀ ကျော်မှ IT ပညာရှင် ၁,၀၀၀ ကျော်နှင့် နည်းပညာကုမ္ပဏီ ၅၀ ကျော်မှ အမှုဆောင်အရာရှိများ တက်ရောက်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် သတင်းက ပွဲ၏အတိုင်းအတာကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ ကိုယ်တိုင် အတည်ပြုမစစ်ဆေးရသေးပါ။
သီးခြားသတင်းတစ်ခုဖြစ်သော ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်ထုတ် Bernama (Sputnik နှင့် RIA Novosti ၏ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်) သည် ထိုဖိုရမ်ကာလအတွင်း ကျင်းပခဲ့သည့် ရုရှား-အာဆီယံ ဆွေးနွေးပွဲအစည်းအဝေးကို ဖော်ပြထားသည်။ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဒုတိယဝန်ကြီး Alexander Alimov က “ယနေ့ အစည်းအဝေးကို ပထမဆုံးအကြိမ် အဆင့်မြင့်အဆင့်တွင် ကျင်းပနေခြင်းဖြစ်သည်” နှင့် “ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံများအကြား ဒစ်ဂျစ်တယ်ကဏ္ဍတွင် ယုံကြည်မှု ကြီးထွားလာနေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ Alimov ၏ ပြောဆိုချက်အရ ထိုဆွေးနွေးပွဲကို အချုပ်အခြာအာဏာတန်းတူညီမျှမှု၊ ပြည်တွင်းရေးမစွက်ဖက်ခြင်း၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကွာဟချက်ကို ကျော်လွှားခြင်းနှင့် ဇွန်လတွင် ကာဇန်၌ ကျင်းပခဲ့သော ရုရှား-အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ပေးခဲ့သည့် ကတိကဝတ်များနှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ ရှင်းလင်းစွာ ဆိုရလျှင် Bernama သတင်းတွင် မြန်မာကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ မြန်မာက ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့သည်ဆိုသည့် အချက်သည် GNLM တစ်ခုတည်းပေါ်တွင်သာ အခြေခံသည်။
မြန်မာက အာဆီယံကိုယ်စား ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ ဘာကြောင့်ဖြစ်ရသလဲ
ဤနေရာသည် ပထမတွေ့ရသလောက် အံ့ဩစရာမဟုတ်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်ထုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် မြန်မာကို “အာဆီယံ-ရုရှား ဆွေးနွေးမှုဆက်ဆံရေး (၂၀၂၄-၂၀၂၇) အတွက် နိုင်ငံ့ညှိနှိုင်းရေးမှူး (Country Coordinator)” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ နိုင်ငံ့ညှိနှိုင်းရေးမှူးသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အဖွဲ့အစည်းက ဆွေးနွေးမှုဖက်နိုင်ငံတစ်ခုနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ရှေ့ဆောင်ဆောင်ရွက်ရသူဖြစ်သောကြောင့် ရုရှား-အာဆီယံ လမ်းကြောင်းတစ်ခုတွင် ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပါဝင်ခြင်းသည် ထိုတာဝန်နှင့် ကိုက်ညီသည်။
သို့သော် ထိုခန့်အပ်မှုကိုယ်တိုင်မှာ အငြင်းပွားစရာဖြစ်နေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်တွင် လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ Justice For Myanmar က စစ်ကောင်စီ ဦးဆောင်သည့် အစိုးရကို အာဆီယံက ညှိနှိုင်းရေးမှူးအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းသည် “စစ်ကောင်စီကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ အစိုးရအဖြစ်ပင် တရားဝင်စေသည်” ဟု စောဒကတက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထောက်ခံအသိပေးအဖွဲ့တစ်ခု၏ အမြင်ဖြစ်ပြီး အတည်တကျဖြစ်သော အချက်အလက် မဟုတ်သော်လည်း နည်းပညာဆန်သည့် ICT လုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာပင် နိုင်ငံရေးအလေးချိန် ပါနေရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြနေသည်။ မြန်မာက ထိုသို့သော အစည်းအဝေးမျိုးကို ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သည့်အခါတိုင်း ပုံမှန်ဒေသတွင်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးအဖြစ် မိမိကိုယ်ကို ပုံဖော်ခွင့် ရသွားသည်။
ဤခရီးစဉ်သည် တစ်ကြိမ်တည်းလား၊ ပုံစံတစ်ခုလား
ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ Myanmar Tech Press သို့မဟုတ် အောက်ပါအရင်းအမြစ်များက မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အများပြည်သူသိ ပွဲများကိုသာ ရေတွက်လျှင်ပင် ဤသည်မှာ ၅ လခန့်အတွင်း ရုရှား-မြန်မာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ထိတွေ့မှု ၄ ကြိမ်မြောက် ဖြစ်သည်။
- ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ၊ နီဇနီနော့ဗ်ဂိုရော့။ The Irrawaddy (၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်) ၏ ဖော်ပြချက်အရ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီး Myo Thein Kyaw သည် ၁၁ ကြိမ်မြောက် “ရုရှားစက်မှုလုပ်ငန်း ဒစ်ဂျစ်တယ်ပြောင်းလဲရေး” ဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်ပြီး ပြင်ဦးလွင်ရှိ Yadanabon Cyber City ကို ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အကူအညီတောင်းခံခဲ့ကာ Astra Group နှင့် ရုရှား IT လုံခြုံရေးထုတ်လုပ်သူ Security Code တို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ထိုသတင်းတွင် ရုရှားဆက်သွယ်ရေးတက္ကသိုလ် (MTUCI) နှင့် နေပြည်တော်နိုင်ငံပိုင် ပိုလီတက်ခ်နစ်တက္ကသိုလ်အကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။
- ၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၁၂ ရက်၊ နေပြည်တော်။ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနသည် Astra Group ၏ မြန်မာဌာနခွဲ Astra Consulting LLC နှင့် အမျိုးသားတံခါးပေါက်တစ်ခုတည်း (National Single Window) ကုန်သွယ်ရေးပေါ်တယ်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ကုန်သွယ်ရေးပေါ်တယ်စာချုပ်အကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်းဖြစ်သည်။ Astra Group သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁ ရက်မှစ၍ အမေရိကန် OFAC ပိတ်ဆို့အရေးယူစာရင်းတွင် ပါဝင်နေသည်။ စာချုပ်တန်ဖိုးနှင့် ဒေတာ ဟိုစ်တင်းစည်းကမ်းချက်များကို အများပြည်သူသို့ မဖော်ပြထားပါ။
- ၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၁၈ ရက်၊ ပူတင်နှင့် တွေ့ဆုံမှု။ The Star (၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၁ ရက်) က ဗလာဒီမာ ပူတင်သည် မင်းအောင်လှိုင်နှင့်အတူ မီဒီယာကို ပြောကြားရာတွင် ရုရှားကုမ္ပဏီများသည် မြန်မာ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကဏ္ဍ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးနှင့် အခြားနည်းပညာမြင့်ကဏ္ဍများတွင် အဆိုပြုချက်များနှင့် စီမံကိန်းများစွာ ရှိကြောင်း ပြောခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ယေဘုယျပြောဆိုချက်သာဖြစ်ပြီး တိကျသော စီမံကိန်းတစ်ခုမျှ ကြေညာခြင်း မရှိပါ။
- ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်မှ ၁၀ ရက်၊ မော်စကို။ ဤဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြထားသော ဖိုရမ်ဖြစ်သည်။
ရုရှားထောက်ခံသော နိုင်ငံပိုင်အာကာသအစီအစဉ်အကြောင်းကိုလည်း မြန်မာ၏ ပထမဆုံး အာကာသယာဉ်မူးလောင်းများအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆောင်းပါးတွင် ယခင်က ရေးသားခဲ့ဖူးပြီး နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် ဆော့ဖ်ဝဲလ်ထက် ကျော်လွန်ကြောင်း ပြသသည်။ ဤအဖြစ်အပျက်များကို ခြုံကြည့်လျှင် ရုရှားသည် နေပြည်တော်အတွက် နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖြစ် အလွှာများစွာတွင် နေရာယူနေပုံရသည်။ ၎င်းတို့မှာ လည်ပတ်မှုစနစ်နှင့် ဆော့ဖ်ဝဲလ် (Astra)၊ လုံခြုံရေးထုတ်ကုန်များ၊ အစိုးရ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဝန်ဆောင်မှုများ၊ ထို့အပြင် အာဆီယံလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ရရှိသော သံတမန်ရေးရာ မျက်နှာစာတို့ဖြစ်သည်။
ဤအခြေအနေတွင် “ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များ” ဆိုသည်မှာ ဘာကိုဆိုလိုသနည်း
GNLM က မရှင်းပြထားပါ။ ထုတ်ပြန်ချက်၏ အရေးအကြီးဆုံး ကွက်လပ်မှာ ဤအချက်ဖြစ်သည်။ ရနိုင်သမျှ အကောင်းဆုံး သဲလွန်စမှာ ယခင်သဘောတူညီချက်တစ်ခု၏ စကားရပ်များဖြစ်သည်။ TASS (၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်) အရ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရုရှားလုံခြုံရေးကောင်စီအတွင်းရေးမှူး Nikolay Patrushev သည် မြန်မာသို့ ခရီးစဉ်ဆောင်ရွက်စဉ် မြန်မာဘက်မှ ဆက်စပ်တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည့် စာသားတွင် နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီသည် အင်တာနက်နှင့်ပတ်သက်သည့် နိုင်ငံတော်မူဝါဒကို သတ်မှတ်ကျင့်သုံးရန် အချုပ်အခြာအခွင့်အရေးနှင့် မိမိနယ်မြေအတွင်းရှိ သတင်းအချက်အလက်အခြေခံအဆောက်အအုံအပေါ် စီရင်ပိုင်ခွင့်ကို အတည်ပြုထားပြီး သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကို ပြည်တွင်းရေးစွက်ဖက်ရန် သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးကို မတည်ငြိမ်စေရန် အသုံးချနိုင်ခြေအပေါ် စိုးရိမ်မှုကို ဖော်ပြထားသည်။
မော်စကိုတွင် Alimov ၏ ပြောဆိုချက်များကလည်း အချုပ်အခြာအာဏာတန်းတူညီမျှမှုနှင့် မစွက်ဖက်ခြင်းဟူသော ဆင်တူစကားလုံးများကို သုံးခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရုရှားဘက်က ICT လုံခြုံရေးလမ်းကြောင်းကို အချုပ်အခြာအာဏာကို အလေးပေးသည့် ဆိုက်ဘာလောကအမြင်ကို မြှင့်တင်ရန် နေရာအဖြစ် မြင်ဟန်ရှိသည်။ သို့သော် တကယ်တမ်း ဘယ်လိုစီမံကိန်းများ စီစဉ်ထားသည်၊ ရှိသည်ဆိုလျှင်ပင် ဘာတွေဖြစ်သည် ဆိုသည်ကိုတော့ မပြောပြပါ။
ဤအရာသည် ပြည်တွင်းတွင် ဘာကိုဆိုလိုသနည်းဆိုသည်မှာ မေးသင့်သော မေးခွန်းဖြစ်သော်လည်း အလွန်အကျွံ မဆိုမိရန် ဂရုစိုက်သင့်သည်။ ဤသတင်းများတွင် ရုရှားနည်းပညာကို မြန်မာတွင် ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ရန် သို့မဟုတ် စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုနေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည့် သက်သေမရှိပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ထိုသို့ မဆိုပါ။ ဤမေးခွန်းပေါ်လာရခြင်းမှာ နောက်ခံအခြေအနေကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးဥပဒေသည် ခွင့်ပြုချက်မရှိသော VPN ဝန်ဆောင်မှုများကို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ထားပြီး ဤလအစောပိုင်းတွင် TikTok အသုံးပြုခွင့်ကို ကန့်သတ်ထားသည်ဟူသော သတင်းများကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရှိပြီးသား ကန့်သတ်မှုများ ပြုလုပ်ထားသော အစိုးရတစ်ရပ်က အင်တာနက်ကို နိုင်ငံတော်က ထိန်းချုပ်ရေးကို ထောက်ခံသော မိတ်ဖက်နှင့် “ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များ” အကြောင်း ဆွေးနွေးသည့်အခါ ဘယ်လိုအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ဖြင့် လုံခြုံရေးကို တည်ဆောက်နေသလဲဟု မေးခွန်းထုတ်ခွင့် ပရိသတ်တွင် ရှိသည်။ ယခုအထိ ထုတ်ပြန်ချက်များက ထိုမေးခွန်းကို မဖြေပေးသေးပါ။
ထုတ်ပြန်ချက်က ထည့်မပြောခဲ့သည်များ
- သဘောတူညီမှု မဖော်ပြထားပါ။ GNLM သည် ဆွေးနွေးမှုများကိုသာ ဖော်ပြထားပြီး လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော စာတမ်းကို မဖော်ပြပါ။ ဤဖိုရမ်တွင် သဘောတူညီမှုတစ်ရပ် ပြီးစီးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်စရာ ထောက်ခံချက်ကို မည်သည့်အရင်းအမြစ်တွင်မျှ မတွေ့ရပါ။
- စာသား၊ နယ်ပယ်နှင့် ရန်ပုံငွေ မရှိပါ။ “သင်တန်းများမှတစ်ဆင့် နည်းပညာလူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး” ဆိုသည်မှာ ဘာများပါဝင်သည်ကို မသိရပါ။ ဘယ်သူ့ကို၊ ဘယ်မှာ၊ ဘယ်သူက သင်ပေးမည်၊ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဘယ်သူက ခံမည်ဆိုတာ မသိရပါ။
- AI အကြောင်း မပါပါ။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖိုရမ်အများစုတွင် ဦးတည်ခေါင်းစဉ်ဖြစ်နေသော်လည်း သတင်းတွင် ဉာဏ်ရည်တု (AI) အကြောင်း မပါရှိပါ။
- နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံပွဲအကြောင်း သီးခြားမှီခိုကင်းသော ဖော်ပြချက် မရှိပါ။ မြန်မာနှင့်ဆိုင်သော တစ်ခုတည်းသော အရင်းအမြစ်မှာ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာဖြစ်သည်။ ရုရှားဘက်၏ ထုတ်ပြန်ချက် ရှိခဲ့လျှင်ပင် ကျွန်ုပ်တို့ စစ်ဆေးခဲ့သော အချက်အလက်များတွင် မတွေ့ပါ။
- ဒေတာကာကွယ်ရေးအသေးစိတ် မရှိပါ။ ရုရှားတည်ဆောက်သော အစိုးရပလက်ဖောင်းများ တိုးချဲ့လာခဲ့လျှင် ကုန်သွယ်ရေးပေါ်တယ်စာချုပ်က ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည့် မေးခွန်းများ (ဒေတာကို ဘယ်မှာ ထားမည်၊ ဘယ်သူ ဝင်ရောက်ခွင့်ရှိမည်) သည် “ဒစ်ဂျစ်တယ်အစိုးရစနစ်များ” ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိုင်းနှင့်လည်း ထပ်တူသက်ဆိုင်သည်။
မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
မော်စကိုဒစ်ဂျစ်တယ်ဖိုရမ်တွင် မြန်မာက ရုရှားနှင့် သဘောတူညီချက် တစ်စုံတစ်ရာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့သလား
မည်သည့်သဘောတူညီချက်မှ မဖော်ပြထားပါ။ GNLM ၏ သတင်းတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်အစိုးရ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးမူဘောင်များနှင့် သင်တန်းများအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သည်ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး လက်မှတ်ထိုးထားသော သဘောတူညီချက် သို့မဟုတ် နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို မဖော်ပြပါ။
မြန်မာက ရုရှား-အာဆီယံ ICT လုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲကို ဘာကြောင့် ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သလဲ
မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာကို ၂၀၂၄ မှ ၂၀၂၇ အတွက် အာဆီယံ-ရုရှား ဆွေးနွေးမှုဆက်ဆံရေး နိုင်ငံ့ညှိနှိုင်းရေးမှူးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ GNLM ၏ ဖိုရမ်သတင်းအရ အာဆီယံကိုယ်စား ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ထိုရာထူးနှင့် ကိုက်ညီသည်။
ဦးမင်းဇေယျာလှိုင် (U Min Zeyar Hlaing) ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ
GNLM အရ သူသည် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်ပြီး မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ဒါဆို မြန်မာ့အစိုးရစနစ်များတွင် ရုရှားနည်းပညာကို သုံးတော့မည်လား
ရုရှားကုမ္ပဏီများသည် ခြေကုပ်ယူပြီးဖြစ်သည်။ Astra Consulting သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် အမျိုးသားတံခါးပေါက်တစ်ခုတည်း ကုန်သွယ်ရေးပေါ်တယ်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ မော်စကိုဆွေးနွေးပွဲများက စီမံကိန်းထပ်မံဖြစ်လာမလား ဆိုတာကိုတော့ ကြေညာထားခြင်း မရှိသေးပါ။ ပူတင်က ရုရှားကုမ္ပဏီများတွင် ဤကဏ္ဍအတွက် အဆိုပြုချက်များနှင့် စီမံကိန်းများ ရှိသည်ဟု ယေဘုယျသာ ပြောခဲ့သည်။
Bernama သတင်းက မြန်မာ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အတည်ပြုပေးသလား
မပေးပါ။ ရုရှား-အာဆီယံ ဆွေးနွေးပွဲအကြောင်း Bernama သတင်းတွင် မြန်မာကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပါ။ မြန်မာ၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌအခန်းကဏ္ဍအကြောင်းကို နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ GNLM ထံမှသာ ရရှိထားသည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ အမြင် – ဖိုရမ်ကို မဟုတ်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲကို စောင့်ကြည့်ပါ
ဤကဲ့သို့ ဖိုရမ်များမှ ထွက်လာသည်မှာ ဓာတ်ပုံများနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကြေညာချက်များဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ထို့နောက် ဘာပေါ်လာသလဲ ဆိုသည်ပင်ဖြစ်သည် – စာချုပ်၊ ပါဝင်သူအမည်များ သိရသော သင်တန်းအစီအစဉ်၊ ထုတ်ပြန်ထားသော သဘောတူညီချက်စာသား။ မေလမှ အောက်တိုဘာအထိ ပုံစံမှာ ယခုအချိန်အထိ အဆက်မပြတ် ထိတွေ့မှု၊ တိကျသောစာချုပ်တစ်ခု (ကုန်သွယ်ရေးပေါ်တယ်) နှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအကြောင်း စကားများ တိုးပွားလာခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ သာမန်အသုံးပြုသူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် လက်တွေ့အရေးပါသည်မှာ အစိုးရဒေတာ ဘယ်မှာ ရှိနေမလဲ၊ ဘယ်ဆော့ဖ်ဝဲပေါ်မှာ လည်ပတ်မလဲ၊ VPN နှင့် ပလက်ဖောင်းအသုံးပြုခွင့်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ တင်းကျပ်လာနေစဉ် “လုံခြုံရေး” ကို ဘယ်လို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမလဲ ဆိုသည်တို့ဖြစ်သည်။
စောင့်ကြည့်ရန်အချက်: မြန်မာ၏ အာဆီယံ-ရုရှား ညှိနှိုင်းရေးမှူးသက်တမ်း ၂၀၂၇ တွင် ပြီးဆုံးမည့်အချိန်မတိုင်မီ နားလည်မှုစာချွန်လွှာတစ်ခု (ဥပမာ MTUCI နှင့် နေပြည်တော်နိုင်ငံပိုင် ပိုလီတက်ခ်နစ်တက္ကသိုလ်အကြား) သို့မဟုတ် ရုရှားဆော့ဖ်ဝဲ၊ လုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုနှင့် စာချုပ်အသစ်တစ်ခု အများပြည်သူသို့ ပေါ်လာမလားဆိုသည်ကို ကြည့်ပါ။ ပေါ်လာလျှင် ဒေတာ ဟိုစ်တင်းအပါအဝင် စည်းကမ်းချက်များကို ဖော်ပြမလားဆိုသည်က မေးခွန်းဖြစ်လာမည်။ မပေါ်လျှင် မော်စကိုဖိုရမ်သည် အများစုအားဖြင့် သံတမန်ရေးသက်သက်သာ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရနိုင်သည်။
ရင်းမြစ်များ – Global New Light of Myanmar, “Myanmar delegation attends 2nd Global Digital Forum in Moscow” (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ Bernama (၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန (၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ Justice For Myanmar (၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ TASS (၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ The Irrawaddy (၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ The Star (၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၁ ရက်)၊ လင့်ခ်၊ Myanmar Tech Press (၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၁၇ ရက်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်၊ သြဂုတ်လ ၁၀ ရက်) – အထက်တွင် လင့်ခ်ပေးထားသည်။